۱۴۰۰/۱۲/۰۹ - توسط مدیر سایت

سیری بر تحول فرشته نگهبان دات تا پلیس تاریخچه ای زیبا و خواندنی در سامانه جامع خدمات حفاظتی و مراقبتی پاس

تامین امنیت در طول تاریخ با فراز و نشیب هایی همراه بوده است.در مقاطع مختلف تاریخی با توجه به نوع حکومت و نگرش و حساسیتی که حکام آن زمان به این موضوع داشتن دستور مختلفی از امنیت در جامعه بروز و ظهور نموده است.

نظم هسته اولیه جوامع را در ایران باستان تشکیل می‌داد،رئیس قبایل و در راس آنها شهر یاران عهده دار فرماندهی نیروهای نظامی بوده که وظیفه حفظ امنیت و نظم بر عهده آنها بوده است.

در سطوح پایین‌تری ریش سفیدان این مأموریت را بر عهده می گرفتند.در سرودهای دین زرتشتیان و آثار دیگر ایشان سخن از کیفر و دادرسی است که حکایت از وجود سازمان‌های نظم دهنده اجتماعی است.

امروزه می‌گوییم در ایران باستان نام فرشته نگهبان آن زمان دات بوده است.در دوران مادها و کوروش هخامنشی و کمبوجیه سازمان های قوی برای برقراری نظم وجود داشته است.

داریوش حکومت بزرگی پدید آورد و سازمان‌های اداری و امنیتی و قضایی دولت او آنقدر مختلف و حساب شده بود تا بتوان کشور پهناور ایران را اداره کرد.کشوری که بخش اعظم جهان آن روز را تشکیل می داد و دولت های هند تا مصر را در بر داشت.

داریوش  امپراتوری را به استان‌های مختلف تقسیم کرد،حاکم هر استان را (خشتر پاون) که به یونانی ساتراب می‌گفتند تعیین کرد و اختیاراتی متناسب با شأنشان به آنها واگذار نمود.پادشاه داور بزرگ بود و در استانها نماینده پادشاه به شکایت مردم رسیدگی می‌کرد،برای مجرمین در ارگ زندان ساخته شده بود و هم آنجا زندانی می‌شدند همان روش و عمل در ایجاد نظم و اداره اجتماعی در دوره‌های بعد وجود داشت.

عباسیان نخستین بار اداره شرکت را زیر نظر قاضی شهر قرار دادند،شرط مامور حفظ امنیت شهر بود.این وضع کمابیش در عصر طاهریان، صفاریان، سامانیان، غزنویان نیز ادامه یافت و در دوران مغول پس از فتح شهرها و پدید آمدن آرامش نسبی قانون یاسای چنگیز حاکم شد.

در این عصر یک سردار سپاه مامور شهر می‌شد و او را (شحنه) می‌گفتند.در این دوران صاحب دیوان پدید آمده و علاوه بر اداره سازمان مالی حفظ نظم و امنیت را در سراسر قلمرو مغول عهده دار بود.

در دوره‌های بعد تا صفویه یعنی ابتدای قرن دهم هجری به سبب نبود حکومت مرکزی بی‌نظمی در جامعه حاکم بود.در عصر صفویه دیوان بیگی پدید آمد که شاه را از وضع امور قضایی و جزایی مطلع می‌نمود.حوزه ماموریت او مقابله با جرایم سیاسی و جرائم عادی مثل عربده کشان، مستان، دزدان و غیره بود.

در این دوران ماموران امنیتی شامل داروغه رئیس نظمیه بود و به کمک افرادی به نام عسس، گزمه، شبگرد به انجام ماموریت‌های محوله می پرداخت .میر شب مسئول امنیت شب بود و در شب امور امنیتی را رسیدگی می نمود که بعد از نواختن طبل شب در محله ها را می بستند.

کلانتر:وظیفه او تعیین کدخدا و رشته سفیدان محلات و ادارات آنها بود .هر کدام از این عوامل امنیتی مطرح شده در فوق به نوعی در تامین امنیت و امور امنیتی دخالت می نمودند و به نوبه خود تاثیر بسزایی در امور امنیتی داشتند.

سیستم نوین ایجاد نظم و امنیت داخلی یعنی سازمان پلیس در ایران به حدود یکصد سال پیش برمی‌گردد.ناصرالدین شاه قاجار در سفرهای خارجی خود به اروپا با مشاهده پلیس نوین در آن کشورها با استخدام یک مستشار بلژیکی به نام (کنت) سیستم پلیس جدید را در ایران پایه گذاری نمود.

این سازمان در طی ۱۰۰ سال گذشته با پیروزی انقلاب اسلامی ایران و با فراز و نشیب های فراوانی همراه بود.پلیس ایران برای مدت های طولانی به دو قسمت مهم پلیس شهری و ژاندارمری تقسیم می شد.کمیته انقلاب اسلامی به عنوان یکی از ارکان مهم حفظ نظم و امنیت داخلی بعد از پیروزی انقلاب اسلامی ایران به این مجموعه افزوده شد.

 در سال ۱۳۶۹ با تصویب مجلس شورای اسلامی این سه نیرو با هم ادغام گردید و سیستم پلیس واحد به وجود آمد پس از اتمام جنگ تحمیلی با عنایت به رشد قابل توجه جمعیت ایران و افزایش مهاجرت بی‌رویه روستاییان به شهرها، افزایش جرایم شهری، عدم توان پاسخگویی پلیس به این حجم از تامین امنیت دولتمردان را بر آن داشت تا در این رابطه چاره‌ای بیندیشند.

وجود برخی بسترهای قانونی من جمله اصل قانون اساسی همچنین تبصره ۳ ماده ۲۳ قانون استخدام ناجا مقرر داشته نیروی انتظامی به منظور بهره‌گیری از مشارکت‌های مردمی در تحکیم و توسعه نظم و امنیت اجتماعی می‌تواند عده‌ای را به عنوان پلیس افتخاری از بین افراد داوطلب واجد شرایط و صلاحیت انتخاب و پس از آموزش و سازماندهی لازم با عناوینی چون پلیس محله به کار گیرد.

مضافاً استناد به ماده ۱۲۲ قانون و برنامه چهارم توسعه که پس از موافقت فرمانده کل نیروهای مسلح اجازه واگذاری بخشی از خدمات انتظامی و حفاظتی را به موسسات غیردولتی با حفظ کنترل نظارت دقیق پلیس و مدیریت بر نحوه فعالیت های بخش غیردولتی که در زمینه‌های مختلف حفاظتی و مراقبتی از جمله شبگردان، سرایداران، نگهبانان محله و ... فعالیت دارند را می‌دهد،عملاً باعث شد تا علی‌رغم عدم وجود آیین نامه اجرایی موسسات خدمات حفاظتی و مراقبتی از سال ۱۳۸۳ زیر نظر مرکز انتظام پلیس پیشگیری در ایران تاسیس و شروع به فعالیت نمایند.

از سال ۱۳۸۳ تا ۱۳۸۸ آیین نامه اجرایی ماده ۱۲۲ قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادی اجتماعی فرهنگی به تایید فرماندهی کل نیروهای مسلح رسید.فعالیت این نیروها با چالش های جدی از جمله نقض قانون روبه‌رو بود با این وجود هزاران نفر نگهبان محله در قالب چند صد شرکت خدمات حفاظتی و مراقبتی در سراسر ایران صرفاً با یک دستورالعمل داخلی ساده از فرمانده ناجا معروف به دستورالعمل ۹۵ مشغول به فعالیت بودند.جهت درخواست نگهبان کلیک کنید.سیری بر تحول فرشته نگهبان دات تا پلیس تاریخچه ای زیبا و خواندنی در سامانه جامع خدمات حفاظتی و مراقبتی پاس

نظر خود را وارد نمائید

ارسال نظر